fbpx
Foto: Malik Brøns, KNR

Siulittaasup tullia aaqqissuussaanermut aqutsisutut qineqqusaarneq naligiiffioqisoq

Folketingemi ilaasortaq Aaja Chemnitz Larsen weekendimi Inuit Ataqatigiit nuna tamakkerlugu ataatsimeersuarnerani siulittaasup tullia aaqqissuussaanermut aqutsisutut qineqqusaarluni sassarpoq. Agathe Fontain siulittaasup tullia aaqqissuussaanermut aqutsisuusimasoq qineqqusaaqqimmat qinersineq naligiiffiusoq pivoq. Ilaasortani qinersisinnaasut 72-it akornani 35-it Agathe Fontain qinerpaat 33-llu Aaja Chemnitz Larsen qinerlugu taamaattumik Agathe Fontain siulittaasup tullia aaqqissuussaanermut aqutsisutut ataannassaaq. Maana Aaja Chemnitz Larsen qineqqusaarluni oqalugiaatigisimasaa atuaruk.

 

Oqaatigineqarsimasut atuupput

Asasakka partiiqatikka ikinnngutikkalu, nuna tamakkerlugu ataatsimeersuaarnermut ingerlalluartumut qujanaq. Oqalugiaatissara kalaallisut qallunaatullu nutsigaq issiavissinniippoq.

Partiitta ineriartorteqqinnissaanut assorsuaq suleqataarusullunga aaqqissuussaanermut aqutsisutut Siulittaasup tulliatut qineqqusaarlunga sassarpunga. Ukiut arfineq marluk qinikkatut Inatsisartuni Folketingimilu issiareerlunga uannut ersarippoq akisussaaffipput aatsaat taamak annertutigisoq.

Siuligut arnat angutillu maligassiuisut massakkut angusarissaarnitsinnut peqqutaaqataalluinnarput. Ilissi massakkut partiimi ilaasortaasugut aqqutissiuussimavatsigut, ilissinnut qujavugut.

Inuit Ataqatigiit Inatsisartuni, kommunini Folketingimilu qinigaalluarnerpaapput. Oqaluttuarisaanermi aatsaat aappassaa parteerput Naalakkersuisutut siuttuuvoq. Pingasunik borgmestereqarpugut pikkoreqisunillu nunaqarfinni aqutsisoqarluta.

Kalaallit Nunaat aatsaat taamak maluginiarneqartigaaq. USA-p nunanut allanut tunngasunut ministeria Blinken-ip aamma ambassadørit tikeraarnerata tamanna qularnarunnaartippaa. Silarsuaq tamaat ammariartorpoq periarfissarpassuarnillu ammaalluni. Uagut pissaaneq paarivarput – uagut aqqutissatsinnik aalajangiisuussaagut.

Pilersaaruteqarpunga

Qinersinermi angusarissaarneq illuatungeqarpoq, tassami qujanartumik ilaasortat amerlanerulernikuugamik nutaartaqalerlutalu, politikkikkut aamma aaqqissuussaanikkut suliassat annertusinikuupput.

Immikkoortortaqarfiit tunuliaqutigullu tusaaneqanngitsutut peqataatinneqanngitsutullu ilaatigut oqariartuuteqartut tusaavagut. Peqataatitsinerunerup tungaatigut pikkorinnerusinnaavugut qujanartumilli tamanna aaqqiissutissaqarpoq.

Siulittaasup tulliatut aaqqissuussaanermut aqutsisutut suliniutigerusuppakka:

  • Immitsinnut tusarnaarnerulernissarput. IA-mi immitsinnut tusarnaarneq ileqqutoqarigatsigu attatiinarumallugu pitsanngorsarusuppara.
  • IA-p siunissami politikkikkut nuimasortassai piginnaanillit ineriartortikkusuppakka siunissamilu qineqqusaarusuttunik kajumissaaralunga.
  • Qinikkat nutaat qinikkanit misilittagartuuniit siunnersorneqartarnissaannik aaqqissuussineq.
  • Pimoorussisumik suliniutigerusuppara IAK allattoqarfiani piginnaanillit pikkorissut suliinnarnissaat aamma sulisunik pikkorissunik kajumissaarinissaq. Illisi tassaavusi suliatsinnut pingaaruteqarluinnartut.

Naalakkersuisut inissimmatali qaammatit siulliit ingerlasimalerput. Nalunngilara IA-p politikkikkut anguniagai ersarinnerusinnaasut, tamannami pisariaqarpoq qinersisartunik annaasaqannginniassagatta.

Immikkoortortaqarfiit siunnersuutaat soqutigeqqinnaarlugit atuarsimavakka. Isumaqataavunga pitsaanerusinnaasugut.

Allannguinissamut sapiissuseqarneq

Suliassaq siutsinniittooq annertuvoq, sapiissuseqarluni aalajangiisinnaaneq pisariaqarpoq.

Inuusuttut (16-18 år) pingasorarterutaat missaani ilinniartuunatillu atorfeqanngillat. Taamaakkaluartoq inuusuttunut ilinniagaqalernissamut periarfissat nutaat akuerinngilagut. Sillimaniarnermut ilinniagaq ilaatigut inuusuttunut periarfissanik nutaanik pilersitsissaaq. Sillimaniarnermut ilinniagaqalernissamut siunnersuut IA-mi 2016-mi illersorniarnermut siunnersuutitsinni ilaagaluarpoq.

Nalunngilarputtaaq Kalaallit Nunaanni inuusuttut kalaallisut oqaatsitik atorlugit ilinniagaqarnissamut periarfissaat amerlanngitsut, Kalaallit Nunaanni inuusuttut amerlanerit kalaallit oqaasii atorlugit ilinniagaqalersinnaasariaqarput.

Nutaarsiassaanngilaq nunatsinni atugarliortut amerlasut. Nunatsinni imminortartut agguaqatigiissillugu nunarsuarmi amerlanerpaapput, nakuuserluni pinerlunnerit amerliartupiloorput sulilu kinguaassiutigut kannguttaatsuliortarnerit amerlavallaarujussuarlutik.

Tamatta nunatsinnut tunniussassaqarpugut piginnaasagut malillugit ataatsimut akisussaassuseqarluta tunniussissaagut.

Pissaaneq uagutsinniippoq

Partii kikkuugaluarpataluunniit ideologii naammassisaqarusussuserlu imminut aporaatilaartuaannarput. Inuit Ataqatigiit pissusivinnut malussarinnera naleqquttunillu aaqqiissutissanik siunnersuuteqartarnera uannut kajungerititsisimavoq.

Kuupik, Tuusi, Johan, Sara Aqqalullu taakku tamarmik tassaapput piviusorsiorpaluttumik piviusumut takunnissinnaasut. Tamarmik sapiissuseqarlutik aalajangigassat aalajangersimavaat. Piginnaaneq taannarpiaq Múte siulittaasutut takutissimalereerpaa. Maanna pissaaneq paarivarput  pisussaaffiliivorlu. Siunissami aalajangigassarpassuarnut sapiissuseqarnissaq pisariaqarpoq. – Inuit Ataqatigiit sapinngilagut.

Siulittaasup tullia aaqqissuussaanermut aqutsisutut qineqqusaarpunga

Ukiorpassuit aqutsisutut politikeritullu misilittagaqarlunga Siulittaasup tulliatut aaqqissuussaanermut aqutsisutut qineqqusaarpunga. Oqaloqatigiiffimmik toqqissisimanartumik pilersitserusuppunga, isumaqatigiinnginnerit tassani eqqartueqatigiiffigisinnaaniassavagut avammut ataqatigiinneruniassagatta. Nalussanngilarsi Siulittaasup tulliatut aaqqissuussaanermut aqutsisoorusuttunga tatiginartoq, sunaluunniit pillugu saaffigineqarsinnaasoq. Sukkasuumik aaqqiissutissanik ujartuisassaanga saaffigiuminarlungalu. Partiitsinnut pitsaanerpaajuvoq misigigutta unneqarissinnaalluta immitsinnullu ammafigisinnaalluta.

Siornatigut eqqaareernikuuara –  allaanngilaq seqineq, qaammat ullorissallu naligeeqqinnaartut Inuit Ataqatigiit ingerlalluarniassammat. Massakkorpiaq periarfissaqarpugut tamatta allannguinissamut angorusutagut angunissaanut.

 

Qujanaq tusarnaarassi. Qinersilluarisi.

___

(Assi: Malik Brøns, KNR)

del på de sociale medier

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin